Beantwoorde vragen door Camiel Broecheler, SKYNRG

Groene waterstof: de sleutel naar een duurzame luchtvaart   

Drenthe airport Eelde kan daar baat bij hebben. Zeker als energietransitie aanjager juist in de energy valley. Eens?
Luchtvaart breed zijn er mogelijkheden voor verduurzaming – dus ook Eelde. Ons project voorziet nu KLM van SAF. SAF zal worden geblend in Amsterdam – en dan dus het AFS systeem in. Logistiek van SAF naar andere locaties is op dit moment niet voorzien in de project scope.


Is het uitgangspunt dat we meer gaan vliegen wel ‘sustainable’.
Nee, dat is het niet – en zo kijken we er ook niet tegenaan. Primaire uitstoot reducties zijn: minder vliegen, directe routes en zuiniger vliegtuigen – en Sky is voorstander van al deze elementen. Voor de resterende vliegkilometers is SAF op dit moment de uitgelezen oplossing.


Wat is de positieve bijdrage aan de luchtkwaliteit?
SAF kent een reductie van zwavel (SOx) van 100% en een fijnstof reductie van 50-70%.

Om trots op te zijn dan SkyNRG hier zit en vanaf 2022 de eerste fabriek komt te staan! Mooi! Als jullie wetenschappelijk/ HBO opgeleiden nodig hebben: ik verbind ze graag! Bij fpc komen bewust gemotiveerden die onderweg zijn naar betekenisvol werk. Er zijn daar veel technici bij.
2022 is een opleverdatum uit het filmpje. Inmiddels staat die oplevering in 2023 gepland. We verwachten een volledig lokaal team – dus hebben zeker behoefte aan gemotiveerde professionals. Naar verwachting gaan we eind 2021 aan de slag met het werven van personeel.


Waarom niet direct vliegen op groene h2 ipv die eerst te gebruiken voor groene kerosine waar toch nog steeds uitstoot van co2 door ontstaat? Kan dat niet?
Vliegen op waterstof is natuurlijk een mooie ambitie, maar nog steeds ver weg. De huidige vloot is er nu nog niet op ingesteld. Nog belangrijker: de brandstof infrastructuur op de vliegvelden is hier nog niet op voorbereid. Vliegtuigen vliegen niet alleen point-to-point; een enorme opgave om de gehele industrie een draai te laten maken. Vandaar dat Sky zich richt op SAF; van een kwaliteit die gelijk is aan fossiele kerosine en dus bijgemengd kan worden in alle bestaande systemen.


Kan de co2 uit biogas opwaardering units bijdragen aan de doelstellingen van SKYNRG?
We werken aan opwerking van CO2 naar duurzame brandstof. Deze ontwikkeling staat echter wel nog in de kinderschoenen. Dus wellicht iets voor de toekomst ?

In hoeverre zou het helpen als overheden belasting gaan heffen op kerosine om je business case rond te krijgen. Zo worden luchtvaartmaatschappijen beloond als ze groen vliegen.
Belasting heffen is natuurlijk een van de mogelijkheden voor overheden om duurzame ontwikkelingen te ondersteunen. Echter dit lijkt complex: hoe behoud je een “level playing field” binnen de internationale setting van de luchtvaart. Op dit moment is EU bezig met een mandaat voor verplicht bijmengen van SAF (zoals we ook al kennen in de roadfuels); wij denken dat dit de juiste aanpak is. Middels de regelgeving worden de vliegmaatschappijen gestimuleerd om duurzaam te vliegen en worden project ontwikkelaars gesteund door een markt die wordt gecreëerd.